{"id":172,"date":"2023-10-22T16:18:39","date_gmt":"2023-10-22T13:18:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hubider.com\/?p=172"},"modified":"2023-10-22T16:18:39","modified_gmt":"2023-10-22T13:18:39","slug":"canlarimiz-evcil-hayvanlar-ve-haklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/canlarimiz-evcil-hayvanlar-ve-haklari\/","title":{"rendered":"CANLARIMIZ, EVC\u0130L HAYVANLAR VE HAKLARI"},"content":{"rendered":"

CANLARIMIZ, EVC\u0130L HAYVANLAR VE HAKLARI<\/strong><\/p>\n

Hayvanlar, do\u011fan\u0131n dengesinin korunmas\u0131nda son derece \u00f6nemli ve vazge\u00e7ilmez bir unsurdur. Do\u011fan\u0131n dengesinin korunmas\u0131 ancak hayvanlar\u0131n varl\u0131klar\u0131na ve ya\u015famlar\u0131na s\u00fcrd\u00fcrmelerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hayvanlar olmadan do\u011fan\u0131n dengesinin bozulaca\u011f\u0131 ve do\u011fan\u0131n dengesinin bozulmas\u0131n\u0131n da engellenemeyece\u011fi a\u015fikard\u0131r. T\u00fcm bunlardan a\u00e7\u0131k\u00e7a varaca\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7, do\u011fan\u0131n dengesinin hayvanlarla korunaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Hayvanlar, toplumlar\u0131n varolu\u015flar\u0131ndan geli\u015fimine kadar olan t\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerde aktif olarak rol oynam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130lk olarak beslenme, giyinme ve alet yap\u0131m\u0131 gibi ama\u00e7larla avlanma faaliyetlerinde bulunulmu\u015f, sonras\u0131nda hayvanlar, y\u00fck ta\u015f\u0131ma ve binek hayvan\u0131 olarak kullan\u0131lma amac\u0131yla evcille\u015ftirilme giri\u015fimlerinde bulunulmu\u015ftur. Tar\u0131m toplumundan sanayi toplumuna ge\u00e7i\u015f, insanlar\u0131n hayvanlarla olan ba\u011f\u0131nda bir de\u011fi\u015fimi de beraberinde getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Tar\u0131m toplumundan sanayi toplumuna ge\u00e7i\u015f ile ve genel olarak toplumlar\u0131n geli\u015fme evresi sonucunda insanlar\u0131n hayvanlara olan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 da de\u011fi\u015fmi\u015ftir ve hayvanlar\u0131n hukuki stat\u00fcs\u00fc hakk\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zellikle ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda da modern insan\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131nda da fazlaca yer edinen hayvanlar, insanlar\u0131n da hayvanlara verdi\u011fi de\u011ferin artmas\u0131 ile insanlar\u0131n, hayvanlar\u0131 arkada\u015f olarak g\u00f6r\u00fcp onlara evini a\u00e7malar\u0131 sayesinde hayvan haklar\u0131n\u0131n \u00f6nemi artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00c7evre hakk\u0131n\u0131n \u00f6nemi yan\u0131nda \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar ile canl\u0131lara y\u00f6nelik ilgi ve onlar\u0131n haklar\u0131na y\u00f6nelik ilgi de do\u011fal olarak artm\u0131\u015f bulundu.<\/p>\n

T\u00fcm bunlardan dolay\u0131 hayvanlar, sadece etinden, s\u00fct\u00fcnden, postundan yararlan\u0131larak onlardan sadece fayda edinilmeye y\u00f6nelik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan kurtulup insanlara evlerinde insanlara arkada\u015f olan, insanlar\u0131n vazge\u00e7ilmez dostu olan evcil hayvanlar ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7evrenin bir \u00f6\u011fesi olan yabani hayvanlar da \u00e7e\u015fitli hukuki d\u00fczenlemelere konu oldu.<\/p>\n

Hayvanlar\u0131n toplumsal stat\u00fclerine ili\u015fkin felsefi tart\u0131\u015fmalar, antik \u00e7a\u011flara kadar uzanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130lk hayvan zulm\u00fc yasas\u0131 1635’te kabul edildi ve canl\u0131 koyunlar\u0131n y\u00fcnlerinin y\u0131rt\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131.<\/p>\n

Hayvan haklar\u0131 hareketinin k\u00f6kleri, 18. Ve 19. Y\u00fczy\u0131llarda \u00f6ncelikle evcil hayvanlara yap\u0131lan zulm\u00fc ve k\u00f6t\u00fc kabul edilen uygulamalar\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla kurulan \u00e7e\u015fitli insanc\u0131l kurulu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Hayvan haklar\u0131 kavram\u0131, modern hukuk kurallar\u0131 i\u00e7erisinde 1970\u2019li y\u0131llar itibariyle yer almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Modern hayvan hareketinin geli\u015fmesinde, hayvanlar\u0131n zengin ve karma\u015f\u0131k sosyal, psikolojik ve duygusal zenginliklerini g\u00f6steren bilimsel incelemeler; bu bilgilerin ileri fotografik tekniklerle, filmlerle ve \u00f6zellikle televizyonlarla evlere kadar ta\u015f\u0131nmas\u0131; kedi, k\u00f6pek, ku\u015f gibi evcil hayvan beslemenin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve hayvanlar\u0131n evlerin “onursal” \u00fcyeleri haline gelmesi hayvanlar\u0131n da ac\u0131ya ve hazza duyarl\u0131, insan\u0131n kendi tecr\u00fcbesinden hareketle kolayca anlayabilece\u011fi sosyal ve duygusal e\u011filimlere sahip olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca evcil hayvanlar\u0131n tar\u0131mda, t\u0131bbi, bilimsel ve end\u00fcstriyel ara\u015ft\u0131rmalarda kullan\u0131lmas\u0131na ve onlara yap\u0131lan muameleler, hayvanlar\u0131n ac\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r (\u00dcnder 1996).<\/p>\n

T\u00fcm bu ge\u00e7irilen evreler sonucunda baz\u0131 uluslararas\u0131 ve ulusal hukuki d\u00fczenlemelerle hayvan haklar\u0131 konusu ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn canl\u0131 t\u00fcrlerinin do\u011fal haklara sahip oldu\u011fu, sinir sistemi mevcut olan her hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kendine \u00f6zg\u00fc haklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, bu do\u011fal haklar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmesi ya da g\u00f6z ard\u0131 edilmesinin do\u011fa \u00fczerinde ciddi zararlar ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131, insanlar\u0131n hayvanlara kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015flemesinin \u00f6nlenmesi, hayvanlar\u0131n ya\u015fama haklar\u0131n\u0131n insanlar taraf\u0131ndan tan\u0131nmak suretiyle bu hakka sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi gerek\u00e7eleriyle 15 Ekim 1978 y\u0131l\u0131nda Paris\u2019te Hayvan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ev Hayvanlar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131na Dair Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi, 1999 tarihinde T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan imzalan\u0131p 2003 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan bir s\u00f6zle\u015fmedir. Bu S\u00f6zle\u015fme\u2019nin \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde insano\u011flunun do\u011fadaki t\u00fcm canl\u0131lara kar\u015f\u0131 ahlaki bir sorumluluk ta\u015f\u0131mas\u0131 neticesinde evcil hayvanlara muamele konusunda ortak bir standart olu\u015fturma konusunda sorumlulu\u011funu temel hedef olarak g\u00f6stermektedir. S\u00f6zle\u015fmeye taraf olan t\u00fcm devletlere sokak hayvanlar\u0131na y\u00f6nelik baz\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler getirilmektedir.<\/p>\n

T\u00fcrk hukukunda hayvan haklar\u0131 konusuna gelirsek, T\u00fcrkiye\u2019de hayvanlar\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin yasal d\u00fczenleme, 21. y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de hayvanseverleri bir araya getiren ilk resmi demek \u0130stanbul’da 1912 y\u0131l\u0131nda “Himaye-i Hayvanat Cemiyeti” ad\u0131 ile kuruldu. Atat\u00fcrk’\u00fcn direktifleri ile 1923 y\u0131l\u0131nda “T\u00fcrkiye Hayvanlar\u0131 Koruma Derne\u011fi\u201d olarak faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n

Cumhuriyet d\u00f6neminde, 1926 y\u0131l\u0131nda d\u00fczenlenen 904 say\u0131l\u0131 Hayvan Islah\u0131 Kanunu ile birtak\u0131m yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemenin i\u00e7eri\u011finde hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n geli\u015ftirilmesi, salg\u0131n hastal\u0131klarla m\u00fccadeleler ve veteriner hekimlerin g\u00f6rev ve yetkileri ile ilgili hususlar\u0131 konusuna de\u011finilmi\u015ftir. Hayvanlara yap\u0131lan k\u00f6t\u00fc muamele ve hayvanlar\u0131n sebep oldu\u011fu zararlar ise Ceza Kanunu kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Yukar\u0131da da bahsedildi\u011fi gibi 765 say\u0131l\u0131 eski T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda hayvanlar ile ilgili birtak\u0131m d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemelerin i\u00e7indeki maddelere \u00f6rnek verirsek,<\/p>\n

765 say\u0131l\u0131 Eski T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 521. Maddesine g\u00f6re,<\/p>\n

\u201cHer kim, bila mucip ba\u015fkas\u0131na ait olan bir hayvan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr veya i\u015fe yaramayacak hale koyarsa sahibinin \u015fikayeti \u00fczerine d\u00f6rt aya kadar hapis ve y\u00fcz liraya kadar a\u011f\u0131r cezay\u0131 nakdiye mahk\u00fcm olur.\u00a0 <\/em><\/p>\n

E\u011fer ika olunan zarar, hafif ise yaln\u0131z otuz liraya kadar a\u011f\u0131r cezay\u0131 nakdi ile iktifa olunabilir.\u00a0 <\/em><\/p>\n

E\u011fer hayvan\u0131n yaln\u0131z k\u0131ymetine noksan gelmi\u015f ise hapis cezas\u0131 bir aya ve cezayi nakdi otuz liraya kadard\u0131r.\u00a0 <\/em><\/p>\n

Tarla ve arazisine ku\u015f veya k\u00fcmes hayvanlar\u0131 girmi\u015f olan \u015fah\u0131s bunlar\u0131 zarar ika ederken g\u00f6r\u00fcpte \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse cezaen mesul olmaz.\u201d<\/em><\/p>\n

765 say\u0131l\u0131 Eski T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 577. Maddesine g\u00f6re,<\/p>\n

\u201cBir kimse hayvanlara kar\u015f\u0131 insafs\u0131zca hareket eder veya l\u00fczumsuz yere d\u00f6ver veya yaralar yahut a\u015fikar surette haddinden fazla yorulacak derecede zorlarsa on liraya kadar hafif cezay\u0131 nakdiye mahk\u00fcm olur.\u201d<\/em><\/p>\n

765 say\u0131l\u0131 Eski T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 518. Maddesine g\u00f6re,<\/p>\n

\u201cHer kim bigayri hakk\u0131n ba\u015fkas\u0131n\u0131n arazisine veya ba\u011f ve bah\u00e7esine hayvan sokarak veya orada b\u0131rakarak bir zarar ika ederse mutazarr\u0131r\u0131n \u015fikayeti \u00fczerine bu fasl\u0131n birinci maddesinin ilk f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fcne tevfikan ceza g\u00f6r\u00fcr.\u00a0 <\/em><\/p>\n

Fail yaln\u0131z otlatmak maksadile ahar\u0131n arazisine hayvan sokmu\u015f veya girmesine g\u00f6z yummu\u015f ise di\u011fer taraf\u0131n \u015fikayeti \u00fczerine g\u00f6rece\u011fi ceza \u00fc\u00e7 aya kadar hapis ve elli liraya kadar a\u011f\u0131r para cezas\u0131d\u0131r.\u00a0 <\/em><\/p>\n

Kay\u0131ds\u0131zl\u0131k ve teseyy\u00fcp eserile bir kimsenin muhrez veya mezru olan arazisine veya ba\u011f ve bah\u00e7esine hayvan girmesine sebep olanlar zarar g\u00f6renin \u015fikayeti \u00fczerine on be\u015f g\u00fcnden bir aya kadar hafif hapse veya on liradan otuz be\u015f liraya kadar hafif para cezas\u0131na mahk\u00fcm olur.\u201d<\/em><\/p>\n

2004 y\u0131l\u0131nda kabul edilen 5237 say\u0131l\u0131 yeni T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda da hayvanlarla ilgili d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemelere de\u011finirsek,<\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 181. Maddesine g\u00f6re,<\/p>\n

\u201c(1) \u0130lgili kanunlarla belirlenen teknik usullere ayk\u0131r\u0131 olarak ve \u00e7evreye zarar verecek \u015fekilde, at\u0131k veya art\u0131klar\u0131 topra\u011fa, suya veya havaya kasten veren ki\u015fi, alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. <\/em><\/p>\n

(2) At\u0131k veya art\u0131klar\u0131 izinsiz olarak \u00fclkeye sokan ki\u015fi, bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. <\/em><\/p>\n

(3) At\u0131k veya art\u0131klar\u0131n toprakta, suda veya havada kal\u0131c\u0131 \u00f6zellik g\u00f6stermesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131kralara g\u00f6re verilecek ceza iki kat\u0131 kadar art\u0131r\u0131l\u0131r. <\/em><\/p>\n

(4) Bir ve ikinci f\u0131kralarda tan\u0131mlanan fiillerin, insan veya hayvanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan tedavisi zor hastal\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na, \u00fcreme yetene\u011finin k\u00f6relmesine, hayvanlar\u0131n veya bitkilerin do\u011fal \u00f6zelliklerini de\u011fi\u015ftirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan at\u0131k veya art\u0131klarla ilgili olarak i\u015flenmesi halinde, be\u015f y\u0131ldan az olmamak \u00fczere hapis cezas\u0131na ve bin g\u00fcne kadar adl\u00ee para cezas\u0131na h\u00fckmolunur. <\/em><\/p>\n

(5) Bu maddenin iki, \u00fc\u00e7 ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131ndaki fiillerden dolay\u0131 t\u00fczel ki\u015filer hakk\u0131nda bunlara \u00f6zg\u00fc g\u00fcvenlik tedbirlerine h\u00fckmolunur.\u201d<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

Yarg\u0131tay\u2019\u0131n 18. Ceza Dairesi\u2019ne g\u00f6re, \u201c<\/em>Yine ayn\u0131 Kanunun \u201cTan\u0131mlar\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddesine g\u00f6re at\u0131k, herhangi bir faaliyet sonucunda olu\u015fan, \u00e7evreye at\u0131lan veya b\u0131rak\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc madde, al\u0131c\u0131 ortam ise hava, su, toprak ortamlar\u0131 ve bu ortamlarla ili\u015fkili ekosistemlerdir. Mevzuat\u0131m\u0131zda tan\u0131m\u0131 bulunmayan art\u0131k ise; \u00f6\u011fretideki d\u00fc\u015f\u00fcncelerden de yararlan\u0131larak, bir maddenin t\u00fcketimi, kullan\u0131m\u0131 ya da harcanmas\u0131ndan sonra artan, geriye kalan k\u0131s\u0131m olarak tan\u0131mlanabilir.<\/em><\/p>\n

T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun \u201c\u00e7evreyi kasten kirletme\u201d su\u00e7unu d\u00fczenleyen 181\/1, \u201ctaksirle kirletme\u201d su\u00e7unu d\u00fczenleyen 182\/1 ve 2872 Say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu\u2019nun 8. maddelerinde su\u00e7un unsuru olarak kabul edilen \u201c\u00e7evreye zarar verecek \u015fekilde\u201d kavram\u0131 ise, \u201cger\u00e7ekle\u015fen somut bir zarar\u0131\u201d de\u011fil, \u201czarar vermeye elveri\u015flili\u011fi, zarar ihtimalini\u201d anlatmaktad\u0131r. Madde gerek\u00e7esinde de a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere at\u0131k veya art\u0131\u011f\u0131n; su\u00e7 tipine g\u00f6re kasten veya taksirle, su, hava ve toprak \u015feklinde grupland\u0131r\u0131lan al\u0131c\u0131 ortama ya da bu ortamlarla ili\u015fkili ekosistemlerden birine verilmesi ile su\u00e7 olu\u015facakt\u0131r. \u00c7evrenin kasten veya taksirle kirletilmesi, kanunda tehlike su\u00e7lar\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Zarar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, bu su\u00e7larda unsur olmad\u0131\u011f\u0131 gibi cezaland\u0131rma \u015fart\u0131 da de\u011fildir.<\/em><\/p>\n

\u00d6te yandan at\u0131k veya art\u0131klar\u0131n toprakta, suda veya havada kal\u0131c\u0131 \u00f6zellik g\u00f6stermesi hali TCK\u2019n\u0131n 181. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131 3. f\u0131kras\u0131 ile 182\/1. maddesinin ikinci c\u00fcmlesinde, bunlar\u0131n insan veya hayvanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan tedavisi zor hastal\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na, \u00fcreme yetene\u011finin k\u00f6relmesine, hayvanlar\u0131n veya bitkilerin do\u011fal \u00f6zelliklerini de\u011fi\u015ftirmeye neden olabilecek etkilerinin olmas\u0131 ise 184\/1. maddesiyle 182\/2. maddelerinde 182\/2. maddelerinde, \u00e7evreyi kasten veya taksirle kirletmek su\u00e7lar\u0131nda cezan\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren nitelikli haller olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir.\u201d<\/em> (Esas: 2015\/25325 Karar: 2017\/1571)<\/strong><\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 177. Maddesine g\u00f6re,<\/p>\n

\u201cG\u00f6zetimi alt\u0131nda bulunan hayvan\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hayat\u0131 veya sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tehlikeli olabilecek \u015fekilde serbest b\u0131rakan veya bunlar\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda ihmal g\u00f6steren ki\u015fi, alt\u0131 aya kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n

26.04.2004 tarihinde 5199 say\u0131l\u0131 Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu kabul edilmi\u015ftir. Ve b\u00f6ylelikle hayvan haklar\u0131 resmi olarak g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Hayvan haklar\u0131 ile ilgili kabul edilen bu yasadaki d\u00fczenlenmi\u015f olan yasaklara uymaman\u0131n yapt\u0131r\u0131m hali kabahatler kanununa g\u00f6re d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda i\u015fbu yasa ile sahipli veya sahipsiz hayvan ayr\u0131m\u0131 yapmaks\u0131z\u0131n hayvanlar\u0131n ya\u015fam haklar\u0131 ve sa\u011fl\u0131k gibi haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ile ilgili d\u00fczenlemeler mevcuttur.<\/p>\n

Daha sonra 2004 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5199 say\u0131l\u0131 Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu\u2019nun hayvan haklar\u0131 ile ilgili yasaklara ve d\u00fczenlemelere uyulmamas\u0131 sonucunda ba\u011flanan yetersiz yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n iyile\u015ftirilmesi amac\u0131yla Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu\u2019nda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren 7332 Say\u0131l\u0131 Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu ile T\u00fcrk Ceza Kanununda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun, 9 Temmuz 2021 tarihinde T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nde kabul edilmi\u015f ve 14 Temmuz 2021 tarihinde Resmi Gazetede yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.<\/p>\n

Yukar\u0131da da bahsedildi\u011fi \u00fczere 2021 de\u011fi\u015fikliklerinden \u00f6nceki Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunundaki yasaklara uyulmamas\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131m\u0131 Kabahatler Kanunu\u2019na g\u00f6re d\u00fczenlenmi\u015fti ve bunun sonucunda d\u00fczenlemelere ve yasaklara uymayan ilgililere d\u00fc\u015f\u00fck idari para cezalar\u0131 uygulanmaktayd\u0131. 7332 say\u0131l\u0131 kanun ile hayvanlara kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u0131n yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 art\u0131k Kabahatler Kanunu kapsam\u0131nda de\u011fil T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin yap\u0131lmas\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck neden, kabahatler kanuna ba\u011flanan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmamas\u0131 ve yetersiz kalmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylelikle hayvanlara yap\u0131lan k\u00f6t\u00fc muamelelerin T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 g\u00fczel bir ad\u0131m olmu\u015ftur.<\/p>\n

2021 de\u011fi\u015fikliklerinin \u00f6ncesinde hayvanlar mal stat\u00fcs\u00fcnde kabul edilmekteydi. 7332 say\u0131l\u0131 kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi ile hayvanlar art\u0131k mal stat\u00fcs\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p canl\u0131 stat\u00fcs\u00fcne getirilmi\u015ftir. Bu sebeple hayvanlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan k\u00f6t\u00fc muamele, i\u015fkence art\u0131k su\u00e7 kabul edilmi\u015ftir. Ve T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131nda da hayvanlara verilen zarar, mala zarar verme de\u011fil cana zarar verme kapsam\u0131nda ele al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda yeni kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi ile kedi ve k\u00f6pek sahiplerine hayvanlar\u0131n\u0131 en ge\u00e7 31\/12\/2022 tarihine kadar dijital kimliklendirme y\u00f6ntemleriyle kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131rmak zorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir.<\/p>\n

14.07.2021 tarih 7332 say\u0131l\u0131 Kanun ile Hayvanlar\u0131 Koruma Kanununda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin ilgili b\u00f6l\u00fcmleri genel olarak \u015fu \u015fekildedir,<\/p>\n

Madde 1 ile 24\/6\/2004 tarihli ve 5199 say\u0131l\u0131 Hayvanlar\u0131 Koruma Kanununun 3\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin (j) bendinde yer alan \u201cve s\u00fcs\u201d ibaresi madde metninden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (o) bendinde yer alan \u201c\u00c7evre\u201d ibaresi \u201cTar\u0131m\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. Maddeye p bendi olarak sahipsiz hayvanlar\u0131n tedavi ve parazit m\u00fccadelesinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131, a\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131, k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve dijital kimliklendirme y\u00f6ntemleriyle i\u015faretlenmesi olarak rehabilitasyon tan\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Madde 2 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun 4\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (j) bendine Yerel Y\u00f6netimlerin ilgili karar organ\u0131n\u0131n uygun g\u00f6rmesi halinde hayvan hastanesi kuraca\u011f\u0131 ifadesi eklenmi\u015ftir. (k) bendine kedi ve k\u00f6pek sahiplerinin hayvanlar\u0131n\u0131 dijital kimliklendirme y\u00f6netimiyle Bakanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyaca\u011f\u0131 Y\u00f6netmelikte belirtilen dijital kimliklendirme esas\u0131na g\u00f6re kay\u0131t alt\u0131na alma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Madde 3 ile \u00a05199 say\u0131l\u0131 Kanunun 5 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cbak\u0131m\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi yayg\u0131n e\u011fitim program\u0131na kat\u0131larak\u201d ibaresi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve be\u015finci f\u0131kralar\u0131nda yer alan \u201cve s\u00fcs\u201d ibareleri ile be\u015finci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cbilhassa ev ve bah\u00e7esi i\u00e7erisinde\u201d ibaresi madde metninden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131, ev hayvan\u0131 ve kontroll\u00fc hayvanlar\u0131 bulundurma ve sahiplenme \u015fartlar\u0131, hayvan bak\u0131m\u0131 ve korunmas\u0131 konular\u0131nda verilecek e\u011fitim ile ilgili usul ve esaslar ile sahiplenilerek bak\u0131lan hayvanlar\u0131n \u00e7evreye verecekleri zarar ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00f6nleyici tedbirler, Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir, \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve alt\u0131nc\u0131 ve yedinci f\u0131kralar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Madde 4 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun 10 uncu maddesinin birinci f\u0131kras\u0131na, ev hayvan\u0131 sat\u0131\u015f yerlerinde kedi ve k\u00f6pek bulundurulamaz, ancak buralarda Bakanl\u0131k\u00e7a izin verilen ev hayvan\u0131 \u00fcretim yerlerindeki kedi ve k\u00f6peklerin sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131labilir h\u00fckm\u00fc eklenmi\u015f ve ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cTar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u201d ibaresi \u201cBakanl\u0131k\u00e7a\u201d \u015feklinde, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cEv ve s\u00fcs hayvanlar\u0131n\u0131n \u00fcretimini ve ticaretini yapanlar, annenin ve yavrular\u0131n\u0131n\u201d ibaresi \u201cEv hayvanlar\u0131n\u0131n \u00fcretimini ve ticaretini yapanlar, hayvanlar\u0131n\u201d \u015feklinde, yedinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cBakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak Tar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u201d ibaresi \u201cBakanl\u0131k\u00e7a\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Madde 5 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun 14 \u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde yer alan \u201cac\u0131mas\u0131z ve zalimce i\u015flem yapmak,\u201d ibaresi ve (c) ve (d) bentlerinde yer alan \u201cve s\u00fcs\u201d ibareleri madde metninden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, (e) bendine \u201cv\u00fccutlar\u0131na\u201d ibaresinden sonra gelmek \u00fczere \u201ctedavi maksatl\u0131 olmayan\u201d ibaresi eklenmi\u015f, (j) ve (l) bentleri, Hayvanlara cinsel sald\u0131r\u0131da bulunmak veya tecav\u00fcz etmek ve Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen tehlike arz eden hayvanlar\u0131 \u00fcretmek, sahiplenmek, sahiplendirmek, bar\u0131nd\u0131rmak, beslemek, takas etmek, sergilemek, hediye etmek ve bunlar\u0131n \u00fclkemize giri\u015fini, sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve reklam\u0131n\u0131 yapmak \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir M ve n bentleri olarak da hayvanlara i\u015fkence yapmak veya ac\u0131mas\u0131z ve zalimce muamelede bulunmak, \u00a0ev hayvan\u0131n\u0131 terk etmek h\u00fck\u00fcmleri eklenmi\u015ftir.<\/p>\n

Madde 6 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun 15 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n b bendi do\u011fa koruma ve milli parklar il \u015fube m\u00fcd\u00fcr\u00fc \u015feklinde, c bendi tar\u0131m ve orman il m\u00fcd\u00fcr\u00fc \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. \u00c7evre ve \u015fehircilik il m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak d bendi eklenmi\u015f ve di\u011fer bentler buna g\u00f6re tesels\u00fcl ettirilmi\u015ftir. F\u0131kran\u0131n mevcut (\u0131) bendinde yer alan \u201ctakdiri ile\u201d ibaresi \u201ctaraf\u0131ndan\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve f\u0131kraya \u0130l baro temsilcisi veya ildeki barolardan birer temsilci bendi eklenmi\u015ftir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cil \u00e7evre ve orman\u201d ibaresi \u201cdo\u011fa koruma ve milli parklar il \u015fube\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve kurul toplant\u0131lar\u0131n\u0131n en ge\u00e7 \u00fc\u00e7 ayda bir ba\u015fkan\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00fczerine ve gerekti\u011finde de ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fekilde toplanmas\u0131 konusunda yeni h\u00fck\u00fcmler eklenmi\u015ftir.<\/p>\n

Madde 7 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun 16\u2019nc\u0131 maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (e) bendine \u201cgeli\u015ftirmek\u201d ibaresinden sonra gelmek \u00fczere \u201c, denetlemek\u201d ibaresi ve f\u0131kraya (g) bendinden sonra gelmek \u00fczere h) Kanunda belirtilen faaliyet ve g\u00f6revleri yerel y\u00f6netimler ve tar\u0131m ve orman il m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri ile e\u015fg\u00fcd\u00fcm sa\u011flayarak yapt\u0131rmak bendi eklenmi\u015f, di\u011fer bent buna g\u00f6re (\u0131) bendi olarak tesels\u00fcl ettirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Madde 8 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun 19 uncu maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cEv ve s\u00fcs hayvanlar\u0131n\u0131n\u201d ibaresi \u201cHayvanlar\u0131n\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, f\u0131kraya \u201ckurum ve kurulu\u015flara\u201d ibaresinden sonra gelmek \u00fczere \u201cte\u015fvik veya\u201d ibaresi ve \u201cesas ve usuller,\u201d ibaresinden sonra gelmek \u00fczere \u201cHazine ve\u201d ibaresi ile maddeye \u201cBirinci f\u0131kra kapsam\u0131ndaki faaliyetlerde kullan\u0131lmak \u00fczere, ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerce ayni veya nakd\u00ee ba\u011f\u0131\u015f Bakanl\u0131\u011fa ve yerel y\u00f6netimlere yap\u0131labilir.\u201d F\u0131kras\u0131 eklenmi\u015ftir.<\/p>\n

Madde 9 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun 20\u2019nci maddesine, \u201cBu madde hakk\u0131nda 15\/2\/2011 tarihli ve 6112 say\u0131l\u0131 Radyo ve Televizyonlar\u0131n Kurulu\u015f ve Yay\u0131n Hizmetleri Hakk\u0131nda Kanunun 48 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc uygulanmaz.\u201d F\u0131kras\u0131 eklenmi\u015ftir.<\/p>\n

Madde 10 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun 22\u2019nci maddesinin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u201cHayvanat bah\u00e7eleri ve do\u011fal ya\u015fam parklar\u0131\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesi y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve maddeye, \u201cGer\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filer, hayvanlar\u0131n etolojisine ve habitat\u0131na uygun, serbest dola\u015f\u0131mlar\u0131na imkan sa\u011flayan do\u011fal ya\u015fam parklar\u0131 kurabilir.\u201d Ve \u201cHayvanat bah\u00e7eleri ile do\u011fal ya\u015fam parklar\u0131n\u0131n kurulu\u015fu ile \u00e7al\u0131\u015fma usul ve esaslar\u0131 Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir.\u201d F\u0131kralar\u0131 eklenmi\u015ftir.<\/p>\n

Madde 11 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun 28 inci maddesi \u015fu \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir,<\/p>\n

\u201cMADDE 28 \u2013 Bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 davrananlara a\u015fa\u011f\u0131daki idar\u00ee para cezalar\u0131 verilir:<\/em><\/p>\n

    \n
  1. a) 4\u2019\u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (k) bendinin ikinci c\u00fcmlesine ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na bin iki y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n
  2. b) 5\u2019inci maddenin birinci ve ikinci f\u0131kralar\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hayvanlar\u0131n sahiplenilmesi ve bak\u0131m\u0131 ile ilgili yasaklara ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere uymayan ve al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemleri almayanlara hayvan ba\u015f\u0131na bin T\u00fcrk liras\u0131; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na ayk\u0131r\u0131 davranan i\u015fletme sahiplerine be\u015f bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n
  3. c) 7\u2019nci\u00a0maddede yaz\u0131lan cerrahi ama\u00e7l\u0131 m\u00fcdahaleler ile ilgili h\u00fck\u00fcmlere ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n
  4. d) Fiil su\u00e7 te\u015fkil etmedi\u011fi takdirde, 8 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda yaz\u0131l\u0131, bir hayvan neslini yok edecek m\u00fcdahalede bulunanlara hayvan ba\u015f\u0131na otuz be\u015f bin T\u00fcrk liras\u0131; ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131na uymayanlara hayvan ba\u015f\u0131na d\u00f6rt bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n
  5. e) 9\u2019uncu maddede ve \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmeliklerinde belirtilen hususlara uymayanlara hayvan ba\u015f\u0131na bin iki y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131; yetkisi olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde hayvan deneyi yapanlara hayvan ba\u015f\u0131na d\u00f6rt bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n
  6. f) 10\u2019uncu maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesine ayk\u0131r\u0131 davrananlara be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131; birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesine ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131; d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131ndaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131; be\u015finci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 davrananlara be\u015f bin T\u00fcrk liras\u0131; alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131na ayk\u0131r\u0131 davrananlara \u00fc\u00e7 bin T\u00fcrk liras\u0131; sekizinci f\u0131kras\u0131na ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n
  7. g) 11\u2019inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131ndaki e\u011fitim ile ilgili yasaklara ayk\u0131r\u0131 davrananlara be\u015f bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n
  8. h) 12\u2019nci\u00a0maddenin birinci f\u0131kras\u0131na ayk\u0131r\u0131 hareket edenlere hayvan ba\u015f\u0131na iki bin y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131; ikinci f\u0131kras\u0131na ayk\u0131r\u0131 hareket edenlere hayvan ba\u015f\u0131na be\u015f bin iki y\u00fcz elli T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n

    \u0131) 13\u2019\u00fcnc\u00fc maddenin ikinci f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fcne ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na iki bin iki y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131; ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n i\u015fletmelerce g\u00f6sterilmesi h\u00e2linde hayvan ba\u015f\u0131na be\u015f bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/p>\n

      \n
    1. j) 14\u2019\u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a), (b), (e), (g), (h), (\u0131) ve (k) bentlerine ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131; (f) ve (1) bentlerine ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na on bir bin T\u00fcrk liras\u0131; (d) bendine ayk\u0131r\u0131 davrananlara iki bin T\u00fcrk liras\u0131; (n) bendine ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na iki bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n
    2. k) Radyo ve Televizyon \u00dcst Kurulunun takibi sonucunda 20\u2019nci\u00a0maddeye ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011fi tespit edilen ulusal radyo ve televizyon kurum ve kurulu\u015flar\u0131na maddenin ihlal edildi\u011fi her ay i\u00e7in yirmi bir bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n

      1) 21 inci maddeye ayk\u0131r\u0131 hareket edenlere hayvan ba\u015f\u0131na bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/p>\n

        \n
      1. m) 22\u2019nci\u00a0maddede belirtilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011fe ve \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikte belirlenen h\u00fck\u00fcmlere ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na iki bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n

        Maddede d\u00fczenlenen kabahatlerin veteriner hekim, veteriner sa\u011fl\u0131k teknisyeni, hayvan koruma g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc, hayvan koruma derne\u011fi \u00fcyeleri, hayvan koruma vakf\u0131 \u00fcyeleri veya hayvanlara bakmak veya onlar\u0131 korumakla g\u00f6revlendirilen ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u015flenmesi durumunda verilecek ceza iki kat art\u0131r\u0131larak uygulan\u0131r.<\/em><\/p>\n

        Maddede d\u00fczenlenen kabahatlere konu olan ve 24\u2019\u00fcnc\u00fc madde uyar\u0131nca el konulan kedi ve k\u00f6pekler ile Bakanl\u0131k\u00e7a uygun g\u00f6r\u00fclen di\u011fer hayvanlar koruma alt\u0131na al\u0131narak bak\u0131mevi bulunan en yak\u0131n belediye taraf\u0131ndan hayvan bak\u0131mevine g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.\u201d<\/em><\/p>\n

        Madde 12 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanuna 28 inci maddesinden sonra gelmek \u00fczere a\u015fa\u011f\u0131daki madde eklenmi\u015ftir,<\/p>\n

        \u201cAdli cezalar<\/em><\/p>\n

        MADDE 28\/A \u2013 Nesli yok olma tehlikesi alt\u0131nda olan bir hayvan\u0131 \u00f6ld\u00fcren ki\u015fi bir y\u0131ldan be\u015f y\u0131la kadar hapis cezas\u0131; bir hayvan neslini yok eden ki\u015fi be\u015f y\u0131ldan on y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n

        12\u2019nci\u00a0madde kapsam\u0131ndaki hayvan kesimleri ile 13\u2019\u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda belirtilen hususlar d\u0131\u015f\u0131nda bir ev hayvan\u0131n\u0131 veya evcil hayvan\u0131 kasten \u00f6ld\u00fcren ki\u015fi alt\u0131 aydan d\u00f6rt y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n

        Hayvanlara cinsel sald\u0131r\u0131da bulunan veya tecav\u00fcz eden ki\u015fi alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis ve y\u00fcz g\u00fcnden az olmamak \u00fczere adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n

        14\u2019\u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (m) bendinde d\u00fczenlenen yasa\u011fa ayk\u0131r\u0131 davranmak suretiyle bir ev hayvan\u0131na veya evcil hayvana i\u015fkence eden veya ac\u0131mas\u0131z ve zalimce muamelede bulunan ki\u015fi alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n

        11 inci maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesi sakl\u0131 kalmak \u00fczere, hayvanlar\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcren ki\u015fi \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n

        Maddede d\u00fczenlenen su\u00e7lar\u0131n birden fazla hayvana kar\u015f\u0131 ayn\u0131 anda i\u015flenmesi durumunda verilecek ceza yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n

        Maddede d\u00fczenlenen su\u00e7lar\u0131n veteriner hekim, veteriner sa\u011fl\u0131k teknisyeni, hayvan koruma g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc, hayvan koruma derne\u011fi \u00fcyeleri, hayvan koruma vakf\u0131 \u00fcyeleri veya hayvanlara bakmak yahut onlar\u0131 korumakla g\u00f6revlendirilen ki\u015filer taraf\u0131ndan i\u015flenmesi durumunda verilecek ceza yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n

        Sahibi taraf\u0131ndan i\u015flenen su\u00e7lar da\u00a0dahil\u00a0olmak \u00fczere bu maddede belirtilen su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesi halinde soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131 Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n il veya il\u00e7e m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri taraf\u0131ndan Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuruda bulunulmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu ba\u015fvuru muhakeme \u015fart\u0131 niteli\u011findedir. Su\u00e7\u00fcst\u00fc halinde ise soru\u015fturma genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re yap\u0131l\u0131r. \u0130kinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve be\u015finci f\u0131kralarda belirtilen su\u00e7lar\u0131n ba\u015fka bir ki\u015fi taraf\u0131ndan sahipli hayvana kar\u015f\u0131 i\u015flenmesi halinde hayvan sahibinin\u00a0\u015fikayeti\u00a0\u00fczerine de soru\u015fturma yap\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n

        Maddede d\u00fczenlenen su\u00e7lara konu olan ve 24\u2019\u00fcnc\u00fc madde uyar\u0131nca el konulan kedi ve k\u00f6pekler ile Bakanl\u0131k\u00e7a uygun g\u00f6r\u00fclen di\u011fer hayvanlar koruma alt\u0131na al\u0131narak bak\u0131mevi bulunan en yak\u0131n belediye taraf\u0131ndan hayvan bak\u0131mevine g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.\u201d<\/em><\/p>\n

        Madde 13 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanuna Belediyelerin sorumlulu\u011fu ba\u015fl\u0131kl\u0131 ek madde eklenmi\u015ftir.<\/p>\n

        \u201cEK MADDE 1 \u2013 B\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyeleri, il belediyeleri ve n\u00fcfusu yirmi be\u015f bini a\u015fan b\u00fcy\u00fck\u015fehir il\u00e7e belediyeleri ile di\u011fer belediyeler, sahipsiz veya g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ya da tehlike arz eden hayvanlar\u0131n korunmas\u0131 ve bak\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ile\u00a0rehabilitasyonunun\u00a0sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla hayvan bak\u0131mevleri kurar.<\/em><\/p>\n

        Birinci f\u0131krada belirtilen hayvanlar, ilgili belediyeler taraf\u0131ndan hayvan bak\u0131mevine g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Hayvan bak\u0131mevi kurma zorunlulu\u011fu olmayan belediyeler ise sorumluluk alan\u0131ndaki bu hayvanlar\u0131 en yak\u0131n hayvan bak\u0131mevine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.\u00a0Rehabilite\u00a0edilen hayvanlar Bakanl\u0131k\u00e7a olu\u015fturulan veri taban\u0131na kaydedilir. Rehabilitasyon s\u00fcreci tamamlanan hayvanlar\u0131n, bak\u0131mevine getiren belediye taraf\u0131ndan \u00f6ncelikle al\u0131nd\u0131klar\u0131 ortama b\u0131rak\u0131lmalar\u0131 esast\u0131r.<\/em><\/p>\n

        Rehabilite<\/em>\u00a0edilmemi\u015f sahipsiz k\u00f6pekler, belediyelerce hayvan bak\u0131mevlerinde veya ge\u00e7ici \u00fcnitelerde k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131larak veri taban\u0131na kaydedilir. Ge\u00e7ici \u00fcnitelerde yap\u0131lan k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rmalar sonras\u0131nda, k\u00f6pekler al\u0131nd\u0131klar\u0131 ortama b\u0131rak\u0131lmadan \u00f6nce sa\u011fl\u0131klar\u0131na kavu\u015fmalar\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirler al\u0131n\u0131r. Bakanl\u0131k da bu kapsamdaki k\u00f6peklerin k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131mda bulunur.\u201d<\/em><\/p>\n

        Madde 14 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanuna a\u015fa\u011f\u0131daki ek madde eklenerek kara ve su sirkleri bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rlamalar getirilmi\u015ftir. S\u0131n\u0131rlamalar kapsam\u0131nda, bu maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten sonra hayvanlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kara ve su sirkleri ile yunus parklar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 yasakt\u0131r. Mevcut i\u015fletmeler, herhangi bir nedenle eksilen hayvan say\u0131s\u0131n\u0131 tamamlama ya da art\u0131rma, yeni \u015fube a\u00e7ma gibi yollarla kapasite art\u0131r\u0131m\u0131na gidemez, \u00fcretim yapamaz, Bakanl\u0131\u011f\u0131n izni olmadan i\u015fletme hakk\u0131n\u0131 devredemez, on y\u0131l\u0131n sonunda faaliyetine son verir. Bu i\u015fletmelerin hayvanlar\u0131n etolojisine uygun olarak faaliyet g\u00f6stermesini sa\u011flayacak kriterler, bu maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren alt\u0131 ay i\u00e7inde Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir. Bu maddede belirtilen yasaklara ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na yirmi be\u015f bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/p>\n

        Madde 15 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanuna ge\u00e7ici madde eklenmi\u015ftir,<\/p>\n

        \u201cGE\u00c7\u0130C\u0130 MADDE 3 \u2013 14 \u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (1) bendi uyar\u0131nca, tehlike arz eden hayvanlar\u0131n belirlenmesine ili\u015fkin Bakanl\u0131k\u00e7a yap\u0131lacak d\u00fczenleme y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konuluncaya kadar;\u00a0<\/em>Pitbull<\/em>\u00a0<\/em>Terrier<\/em>,\u00a0<\/em>Japanese<\/em>\u00a0Tosa,\u00a0<\/em>Dogo<\/em>\u00a0<\/em>Argentino<\/em>,\u00a0<\/em>Fila<\/em>\u00a0<\/em>Brasilerio<\/em>\u00a0t\u00fcrlerini veya bunlar\u0131n melezlerini \u00fcreten, sahiplenen, sahiplendiren, bar\u0131nd\u0131ran, besleyen, takas eden, sergileyen, hediye eden ve bunlar\u0131n \u00fclkemize giri\u015fini, sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve reklam\u0131n\u0131 yapana hayvan ba\u015f\u0131na on bir bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.\u00a0<\/em>Bu hayvanlara el konulur ve bu hayvanlar belediyeler taraf\u0131ndan hayvan bak\u0131mevine g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/em><\/p>\n

        Birinci f\u0131kra kapsam\u0131na giren hayvanlar\u0131 bu madde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girinceye kadar sahiplenmi\u015f olanlardan, maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde hayvanlar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131ran ve buna dair belgeyle birlikte Bakanl\u0131\u011fa ba\u015fvurarak veri taban\u0131na kaydettirenler hakk\u0131nda, birinci f\u0131krada veya 28 inci maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (j) bendinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen idari yapt\u0131r\u0131m h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz.\u00a0<\/em>K\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma i\u015flemi i\u00e7in maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden \u00f6nce gebe kalm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n do\u011fum yapmas\u0131, yavrular\u0131n d\u00f6rt ayl\u0131k olmas\u0131 beklenir. Bu hayvanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc halinde Bakanl\u0131\u011fa bilgi verilir ve kay\u0131ttan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/em><\/p>\n

        K\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lan ve kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nan bu hayvanlar kay\u0131t belgesiz, a\u011f\u0131zl\u0131ks\u0131z ve tasmas\u0131z olarak dola\u015ft\u0131r\u0131lamaz, halk\u0131n yo\u011fun olarak bulundu\u011fu yerler ile \u00e7ocuk oyun alanlar\u0131 ve parklar\u0131na sokulamaz. A\u011f\u0131zl\u0131k ve tasma takma zorunlulu\u011fu ile halk\u0131n yo\u011fun olarak bulundu\u011fu yerlere ve \u00e7ocuk oyun alanlar\u0131 ve parklar\u0131na girme yasa\u011f\u0131 maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle birlikte uygulanmaya ba\u015flan\u0131r. Bu f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 hareket edenlere, on bir bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir. Bu f\u0131krada belirtilen yasaklara ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n tekrar\u0131 halinde, idar\u00ee para cezas\u0131 verilir ve hayvanlara el konulur ve hayvan, konulabilece\u011fi bak\u0131mevi bulunan en yak\u0131n belediye taraf\u0131ndan hayvan bak\u0131mevine g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/em><\/p>\n

        Bu madde kapsam\u0131nda hayvan sahibi olanlar, hayvanlar\u0131n\u0131 en yak\u0131n bak\u0131mevine b\u0131rakabilirler. Bu hayvanlar\u0131n soka\u011fa terki halinde otuz bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/em><\/p>\n

        Yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan kurulan hayvan bak\u0131mevleri, bu madde uyar\u0131nca teslim edilen hayvanlar\u0131 kabul etmek zorundad\u0131r.<\/em><\/p>\n

        Bu Kanun uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikler, Kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren alt\u0131 ay i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulur.\u201d<\/em><\/p>\n

        Madde 16 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanuna\u00a0ge\u00e7ici madde eklenmi\u015ftir. Bu maddeye g\u00f6re, B\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyeleri, il belediyeleri ve n\u00fcfusu yetmi\u015f be\u015f bini a\u015fan belediyeler 31\/12\/2022, di\u011fer belediyeler ise 31\/12\/2024 tarihine kadar ek 1.maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda belirtilen hayvan bak\u0131mevlerini kurmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Belediyeler bu madde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcreyle birinci f\u0131kra gere\u011fince hayvan bak\u0131mevleri kurmak ve rehabilitasyon i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kesinle\u015fmi\u015f en son b\u00fct\u00e7e gelirlerinin binde be\u015fi oran\u0131nda kaynak ay\u0131r\u0131r. Bu oran b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyelerinde binde \u00fc\u00e7 olarak uygulan\u0131r. Bu f\u0131kra uyar\u0131nca ayr\u0131lan \u00f6denekler ba\u015fka bir ama\u00e7 i\u00e7in kullan\u0131lamaz.<\/p>\n

        Madde 17 ile 5199 say\u0131l\u0131 Kanunun; 6. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cTar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri\u201d ibaresi \u201c\u00c7evre ve \u015eehircilik\u201d \u015feklinde, be\u015finci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cusul ve esaslar\u0131,\u201d ibaresi \u201cusul ve esaslar\u0131 ile burada \u00e7al\u0131\u015fan personelin niteli\u011fine ili\u015fkin hususlar\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir, 8. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ve 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cve s\u00fcs\u201d ibareleri madde metninden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, 9. maddesinin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cTar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile\u201d ibaresi madde metninden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201cTar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u201d ibaresi \u201cBakanl\u0131k\u00e7a\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. 26\/9\/2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 151 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

        Madde 18 ile Ev hayvan\u0131 sat\u0131\u015f yerlerinde kedi ve k\u00f6pek bulundurulamaz ancak buralarda Bakanl\u0131k\u00e7a izin verilen ev hayvan\u0131 \u00fcretim yerlerindeki kedi ve k\u00f6peklerin sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131labilir h\u00fckm\u00fc bu kanunun yay\u0131m\u0131 tarihinden bir y\u0131l sonra, di\u011fer h\u00fck\u00fcmler bu kanunun yay\u0131m\u0131 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer.<\/p>\n

        Yukar\u0131da maddeler tek tek a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere 14.07.2021 tarihli 7332 say\u0131l\u0131 Kanun ile 5199 say\u0131l\u0131 Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu kapsam\u0131nda bir\u00e7ok de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015f ve de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmadan \u00f6nceki yetersiz yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmek ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

        2021 y\u0131l\u0131nda kabul edilen de\u011fi\u015fiklerle hayvanlar\u0131n mal stat\u00fcs\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p can stat\u00fcs\u00fcnde de\u011ferlendirilmeleri, yapt\u0131r\u0131m kapsam\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi ve daha a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar uygulanmas\u0131, sahipli sahipsiz hayvan ayr\u0131m\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 de\u011fi\u015fikleri \u00f6nemli ve yerinde de\u011fi\u015fikliklerdendir.<\/p>\n

        Yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle kabahatler kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilen yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan da gayet yerinde bir d\u00fczenleme olmu\u015ftur. Cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak ad\u0131na hapis cezalar\u0131 ve idari para cezalar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 da olumlu geli\u015fmelerdendir.<\/p>\n

        5199 say\u0131l\u0131 Hayvanlar\u0131 Koruma Kanununda d\u00fczenlenen baz\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 inceleyecek olursak,<\/p>\n

          \n
        • Nesli yok olma tehlikesi alt\u0131nda olan bir hayvan\u0131 \u00f6ld\u00fcren ki\u015fi bir y\u0131ldan be\u015f y\u0131la kadar hapis cezas\u0131; bir hayvan neslini yok eden ki\u015fi be\u015f y\u0131ldan on y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/li>\n
        • Hayvanlara cinsel sald\u0131r\u0131da bulunan veya tecav\u00fcz eden ki\u015fi alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis ve y\u00fcz g\u00fcnden az olmamak \u00fczere adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/li>\n
        • Kedi ve k\u00f6pek sahipleri, hayvanlar\u0131n\u0131 dijital kimliklendirme y\u00f6ntemleriyle kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131rmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler ayk\u0131r\u0131l\u0131k halinde hayvan ba\u015f\u0131na bin iki y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Bir hayvan\u0131, \u00a0sahiplenen veya ona bakan ki\u015fi, hayvan\u0131 bar\u0131nd\u0131rmak, hayvan\u0131n t\u00fcr\u00fcne ve \u00fcreme y\u00f6ntemine uygun olan etolojik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 temin etmek, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na dikkat etmek, insan, hayvan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli t\u00fcm \u00f6nlemleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr ve hayvan sahipleri, sahip olduklar\u0131 hayvanlardan kaynaklanan \u00e7evre kirlili\u011fini ve insanlara verilebilecek zarar ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00f6nleyici tedbirleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olup; zaman\u0131nda ve yeterli seviyede tedbir al\u0131nmamas\u0131ndan kaynaklanan zararlar\u0131 tazmin etmek zorundad\u0131rlar ayk\u0131r\u0131l\u0131k halinde hayvan ba\u015f\u0131na bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Ev\u00a0hayvan\u0131 satan ki\u015filer, bu hayvanlar\u0131n bak\u0131m\u0131 ve korunmas\u0131 ile ilgili olarak yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen e\u011fitim programlar\u0131na kat\u0131larak sertifika almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler ayk\u0131r\u0131 davranan i\u015fletme sahiplerine be\u015f bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Hayvanlara t\u0131bb\u00ee ve cerrahi m\u00fcdahaleler sadece veteriner hekimler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r ve kontrols\u00fcz \u00fcremenin \u00f6nlenmesi i\u00e7in, hayvanlara ac\u0131 vermeden k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma m\u00fcdahaleleri yap\u0131l\u0131r ayk\u0131r\u0131l\u0131k halinde hayvan ba\u015f\u0131na bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Fiil su\u00e7 te\u015fkil etmedi\u011fi takdirde, bir hayvan neslini yok edecek her t\u00fcrl\u00fc m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131 halinde m\u00fcdahalede bulunanlara hayvan ba\u015f\u0131na otuz be\u015f bin T\u00fcrk liras\u0131 idari para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Hayvanlar\u0131n, ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, t\u0131bb\u00ee ama\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda organ veya dokular\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc ya da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p al\u0131namaz veya tahrip edilemez, ev hayvan\u0131n\u0131n<\/sup> d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik veya di\u011fer tedavi edici olmayan kuyruk ve kulak kesilmesi, ses tellerinin al\u0131nmas\u0131 ve t\u0131rnak ve di\u015flerinin s\u00f6k\u00fclmesine y\u00f6nelik cerrahi m\u00fcdahale yap\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r. Ancak bu yasaklamalara; bir veteriner hekimin, veteriner hekimli\u011fi uygulamalar\u0131 ile ilgili t\u0131bb\u00ee sebepler veya \u00f6zel bir hayvan\u0131n yarar\u0131 i\u00e7in gerekti\u011finde tedavi edici olmayan m\u00fcdahaleyi gerekli g\u00f6rmesi veya \u00fcremenin \u00f6nlenmesi durumlar\u0131nda izin verilebilir, bir hayvana t\u0131bb\u00ee ama\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda, onun t\u00fcr\u00fcne ve etolojik \u00f6zelliklerine ayk\u0131r\u0131 hale getirecek \u015fekilde ve dozda hormon ve ila\u00e7 vermek, \u00e7e\u015fitli maddelerle doping yapmak, hayvanlar\u0131n t\u00fcrlerine has davran\u0131\u015f ve fizik\u00ee \u00f6zelliklerini yapay y\u00f6ntemlerle de\u011fi\u015ftirmek yasakt\u0131r ayk\u0131r\u0131l\u0131k halinde hayvan ba\u015f\u0131na d\u00f6rt bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • \u00a0<\/em>Yetkisi olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde hayvan deneyi yapanlara hayvan ba\u015f\u0131na d\u00f6rt bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Sat\u0131l\u0131rken; hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n iyi, bar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 yerin temiz ve sa\u011fl\u0131k \u015fartlar\u0131na uygun olmas\u0131 zorunludur aksi halde be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idari para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Ev hayvan\u0131 sat\u0131\u015f yerlerinde kedi ve k\u00f6pek bulundurulamaz, ancak buralarda Bakanl\u0131k\u00e7a izin verilen ev hayvan\u0131 \u00fcretim yerlerindeki kedi ve k\u00f6peklerin sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131labilir aksi halde ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idari para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Ev hayvanlar\u0131n\u0131n \u00fcretimini ve ticaretini yapanlar, hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye atmamak i\u00e7in gerekli anatomik, fizyolojik ve davran\u0131\u015f karakteristikleri ile ilgili \u00f6nlemleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr aksi halde ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idari para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Hayvanlar\u0131n ticar\u00ee ama\u00e7la film \u00e7ekimi ve reklam i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili hususlar izne t\u00e2bidir. Bu izne ait usul ve esaslar ilgili kurulu\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir aksi halde ayk\u0131r\u0131 davrananlara be\u015f bin T\u00fcrk liras\u0131 idari para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Bir hayvan; ac\u0131, \u0131st\u0131rap ya da zarar g\u00f6recek \u015fekilde, film \u00e7ekimi, g\u00f6steri, reklam ve benzeri i\u015fler i\u00e7in kullan\u0131lamaz ayk\u0131r\u0131 davrananlara \u00fc\u00e7 bin T\u00fcrk liras\u0131 idari para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Hasta, sakat ve ya\u015fl\u0131 durumda bulunan veya iyile\u015femeyecek derecede a\u011fr\u0131s\u0131 veya ac\u0131s\u0131 olan bir hayvan\u0131 usul\u00fcne uygun kesmek ya da a\u011fr\u0131s\u0131z \u00f6ld\u00fcrme amac\u0131ndan ba\u015fka bir ama\u00e7la birine devretmek, satmak veya almak yasakt\u0131r ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na bin T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Hayvanlar, do\u011fal kapasitesini veya g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015facak \u015fekilde veya yaralanmas\u0131na, gereksiz ac\u0131 \u00e7ekmesine, k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klara \u00f6zendirilmesine neden olacak y\u00f6ntemlerle e\u011fitilemez e\u011fitim ile ilgili yasaklara ayk\u0131r\u0131 davrananlara be\u015f bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Hayvanlar\u0131n kesilmesi; dini kurallar\u0131n gerektirdi\u011fi \u00f6zel ko\u015fullar dikkate al\u0131narak hayvan\u0131 korkutmadan, \u00fcrk\u00fctmeden, en az ac\u0131 verecek \u015fekilde, hijyenik kurallara uyularak ve usul\u00fcne uygun olarak bir anda yap\u0131l\u0131r. Hayvanlar\u0131n kesiminin ehliyetli ki\u015filerce yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131r ayk\u0131r\u0131 hareket edenlere hayvan ba\u015f\u0131na iki bin y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Dini ama\u00e7la kurban kesmek isteyenlerin kurbanlar\u0131n\u0131 dini h\u00fck\u00fcmlere, sa\u011fl\u0131k \u015fartlar\u0131na, \u00e7evre temizli\u011fine uygun olarak, hayvana en az ac\u0131 verecek \u015fekilde bir anda kesimi, kesim yerleri, ehliyetli kesim yapacak ki\u015filer ve ilgili di\u011fer hususlar Bakanl\u0131k, kurum ve kurulu\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131narak, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir ayk\u0131r\u0131 hareket edenlere hayvan ba\u015f\u0131na be\u015f bin iki y\u00fcz elli T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • \u00d6ld\u00fcrme i\u015fleminden sorumlu ki\u015fi ve kurulu\u015flar, hayvan\u0131n kesin olarak \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnden emin olunduktan sonra, hayvan\u0131n \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc usul\u00fcne uygun olarak bertaraf etmek veya ettirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. \u00d6ld\u00fcrme esas ve usulleri Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenir ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na iki bin iki y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131; ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n i\u015fletmelerce g\u00f6sterilmesi h\u00e2linde hayvan ba\u015f\u0131na be\u015f bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • Bir hayvana \u00e7arpan ve ona zarar veren s\u00fcr\u00fcc\u00fc, onu en yak\u0131n veteriner hekim ya da tedavi \u00fcnitesine g\u00f6t\u00fcrmek veya g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flamak zorundad\u0131r ayk\u0131r\u0131 hareket edenlere hayvan ba\u015f\u0131na bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • \u0130\u015fletme sahipleri ve belediyeler hayvanat bah\u00e7elerini, do\u011fal ya\u015fama ortam\u0131na en uygun \u015fekilde tanzim etmekle ve ettirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler belirtilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011fe ve \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikte belirlenen h\u00fck\u00fcmlere ayk\u0131r\u0131 davrananlara hayvan ba\u015f\u0131na iki bin be\u015f y\u00fcz T\u00fcrk liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/li>\n
        • 12\u2019nci\u00a0madde kapsam\u0131ndaki hayvan kesimleri ile 13\u2019\u00fcnc\u00fc maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda belirtilen hususlar d\u0131\u015f\u0131nda bir ev hayvan\u0131n\u0131 veya evcil hayvan\u0131 kasten \u00f6ld\u00fcren ki\u015fi alt\u0131 aydan d\u00f6rt y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/li>\n
        • Hayvanlara i\u015fkence yapmak veya ac\u0131mas\u0131z ve zalimce muamelede bulunmak. Hayvanlara i\u015fkence yapmak veya ac\u0131mas\u0131z ve zalimce muamelede bulunma yasa\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131 davranmak suretiyle bir ev hayvan\u0131na veya evcil hayvana i\u015fkence eden veya ac\u0131mas\u0131z ve zalimce muamelede bulunan ki\u015fi alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/li>\n
        • Hayvanlar\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcren ki\u015fi \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n

          Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesini bir karar\u0131na g\u00f6re, \u201cSomut olayda; davac\u0131n\u0131n 1996 y\u0131l\u0131ndan olay tarihi olan 24.01.2013 tarihine kadar bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlendi\u011fi k\u00f6pe\u011finin kuca\u011f\u0131nda iken, daval\u0131ya ait k\u00f6pe\u011fin sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u00f6pe\u011finin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde \u00f6lmesini izlemek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 ve kendisine sald\u0131rma e\u011filimi sebebiyle k\u00f6pe\u011fini kurtaramayan davac\u0131n\u0131n bu olay nedeniyle psikolo\u011fa gitmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 ve manevi y\u00f6nden \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 dosya i\u00e7eri\u011fi ve toplanan delillerden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Olay\u0131n geli\u015fim bi\u00e7imi g\u00f6zetildi\u011finde davac\u0131 yarar\u0131na manevi tazminat takdirinde isabetsizlik bulunmamakla birlikte; taraflar\u0131n ekonomik ve sosyal durumlar\u0131 ve olay\u0131n \u00f6zelli\u011fi birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde mahkemece takdir olunan 10.000,00 TL manevi tazminat miktar\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu sonu\u00e7 ve kanaatine var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n

          O halde mahkemece; \u00f6ncelikle, taraflar\u0131n ekonomik ve sosyal durumlar\u0131, dava konusu olay\u0131n olu\u015f bi\u00e7imi ve \u00f6zellikleri ile fiilin niteli\u011fi, \u00f6zellikle manevi tazminat\u0131n bir zenginle\u015fme arac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nmak ve yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan ilkeler de g\u00f6zetilmek suretiyle, hakkaniyete uygun bir miktarda manevi tazminata h\u00fckmedilmelidir.\u201d (2016\/9116 E. \u00a02017\/17111 K.)<\/strong><\/em><\/p>\n

          2021 y\u0131l\u0131nda getirilen de\u011fi\u015fikler ile hayvanlar\u0131 koruma kanunu kapsam\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler yap\u0131lsa da ve ayn\u0131 zamanda yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131lsa da yine de ilgili kanun hayvan haklar\u0131 ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir\u00e7ok eksiklik ta\u015f\u0131maktad\u0131r maalesef ki.<\/p>\n

          Bu eksikliklerden biri ev hayvan\u0131 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n tamamen yasaklan\u0131p ev hayvan\u0131 isteyen bireylerin sahiplenmeye y\u00f6nlendirilmesi ve bu konunun da yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanmas\u0131 hakk\u0131nda bir d\u00fczenleme getirilmesi yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n

          Bunlar d\u0131\u015f\u0131nda Anayasa\u2019ya hayvan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ile ilgili eklenecek madde ile de devletin hayvanlar\u0131 koruma sorumlulu\u011funun Anayasa taraf\u0131ndan g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 da yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n

          Ayn\u0131 zamanda yukar\u0131da da verdi\u011fimiz Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu\u2019na ayk\u0131r\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131 niteli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in hapis cezalar\u0131n\u0131n ve s\u00fcrelerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 da yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n

          Belki de yap\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli d\u00fczenlemelerden biri de Hayvanlar\u0131 Koruma Kanunu kapsam\u0131ndaki hayvanlar sadece belli hayvanlar olmamal\u0131 bu s\u0131n\u0131r geni\u015fletilmelidir.<\/p>\n

          Ayr\u0131ca hukukumuzda hayvan sahibi olanlar\u0131n veya hayvan bulunduran ki\u015filerin hayvanlar\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131na zarar vermelerini \u00f6nlemek amac\u0131yla birtak\u0131m d\u00fczenlemeler mevcuttur.<\/p>\n

          T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 67. Ve 68. Maddelerinde hayvan bulunduran\u0131n sorumlulu\u011fu d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130lgili bu kanuna g\u00f6re,<\/p>\n

          \u201cMadde 67- Bir hayvan\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 ve y\u00f6netimini s\u00fcrekli veya ge\u00e7ici olarak \u00fcstlenen ki\u015fi, hayvan\u0131n verdi\u011fi zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. <\/em><\/p>\n

          Hayvan bulunduran, bu zarar\u0131n do\u011fmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in gerekli \u00f6zeni g\u00f6sterdi\u011fini ispat ederse sorumlu olmaz.\u00a0 <\/em><\/p>\n

          Hayvan, bir ba\u015fkas\u0131 veya bir ba\u015fkas\u0131na ait hayvan taraf\u0131ndan \u00fcrk\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olursa, hayvan\u0131 bulunduran\u0131n, bu ki\u015filere r\u00fccu hakk\u0131 sakl\u0131d\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n

          \u201cMADDE 68- Bir ki\u015finin hayvan\u0131, ba\u015fkas\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmaz\u0131 \u00fczerinde bir zarar verdi\u011fi takdirde, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n zilyedi, o hayvan\u0131 yakalayabilir, zarar\u0131 giderilinceye kadar al\u0131koyabilir; hatta durum ve ko\u015fullar hakl\u0131 g\u00f6steriyorsa hayvan\u0131 di\u011fer yollarla etkisiz h\u00e2le getirebilir.\u00a0 <\/em><\/p>\n

          Bu durumda, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n zilyedi derh\u00e2l hayvan sahibine bilgi vermek ve sahibini bilmiyorsa, onun bulunmas\u0131 i\u00e7in gerekli giri\u015fimleri yapmak zorundad\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n

          Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesinin bir karar\u0131na g\u00f6re,<\/p>\n

          \u201cBilindi\u011fi gibi, BK.nun 56. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen\u00a0<\/em>hayvan\u00a0bulunduran\u0131n sorumlulu\u011fu, \u00f6zel bir sorumluluktur. An\u0131lan madde h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re,\u00a0hayvana\u00a0dikkat, \u00f6zen ve g\u00f6zetim g\u00f6revini \u00fczerine alan ve ondan s\u00fcrekli \u015fekilde faydalanan ki\u015fi,\u00a0hayvan\u0131\u00a0bulunduran s\u0131fat\u0131yla bu\u00a0hayvan\u0131n\u00a0sebebiyet vermi\u015f oldu\u011fu zararlar\u0131 \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. BK.nun 56. maddesi gere\u011fince\u00a0hayvan\u00a0bulunduran\u0131n sorumluluktan kurtulabilmesi;\u00a0hayvan\u0131, hal ve \u015fartlara g\u00f6re, gerekli bulunan \u00f6zenle g\u00f6zetmi\u015f oldu\u011funu ya da bu \u00f6zen g\u00f6sterilmi\u015f olsayd\u0131 bile, zarar\u0131n \u00f6nlenemeyece\u011fini ispat etmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n

          Kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu \u00f6zen borcu, zarar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini \u00f6nlemeye elveri\u015fli ve\u00a0<\/em>hayvan\u00a0bulunduran\u0131n almak zorunda oldu\u011fu tedbirlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsar. G\u00f6sterilen \u00f6zen ve g\u00f6zetim derecesinin yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131, somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re objektif olarak de\u011ferlendirilecektir. Durum ve ko\u015fullara g\u00f6re, gereken \u00f6zenle g\u00f6zetim g\u00f6sterilmez, ya da g\u00f6sterilmi\u015f olsa idi zarar\u0131n \u00f6nlenemeyece\u011fi kan\u0131tlanmaz ise,\u00a0hayvan\u00a0g\u00fcden sorumlu olur. \u00d6zenle g\u00f6zetim,\u00a0hayvan\u0131n\u00a0cinsine, ya\u015f\u0131na, muhafaza edildi\u011fi yere ve \u00f6zellikle huyuna ve \u00e7evreye g\u00f6sterdi\u011fi tepkiye g\u00f6re takdir edilir.\u201d (<\/em>2015\/272 E.\u00a02015\/18395 K.)<\/p>\n

           <\/p>\n

           <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          CANLARIMIZ, EVC\u0130L HAYVANLAR VE HAKLARI Hayvanlar, do\u011fan\u0131n dengesinin korunmas\u0131nda son derece \u00f6nemli ve vazge\u00e7ilmez bir unsurdur. Do\u011fan\u0131n dengesinin korunmas\u0131 ancak hayvanlar\u0131n varl\u0131klar\u0131na ve ya\u015famlar\u0131na s\u00fcrd\u00fcrmelerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hayvanlar olmadan do\u011fan\u0131n dengesinin bozulaca\u011f\u0131 ve do\u011fan\u0131n dengesinin bozulmas\u0131n\u0131n da engellenemeyece\u011fi a\u015fikard\u0131r. T\u00fcm bunlardan …<\/p>\n

          CANLARIMIZ, EVC\u0130L HAYVANLAR VE HAKLARI<\/span> Devam\u0131n\u0131 Oku »<\/a><\/p>\nRead More<\/i><\/a>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-172","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hayvan-haklari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=172"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172\/revisions\/173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}