{"id":126,"date":"2022-08-28T20:34:08","date_gmt":"2022-08-28T17:34:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hubider.com\/?p=126"},"modified":"2022-08-28T22:25:53","modified_gmt":"2022-08-28T19:25:53","slug":"lekelenmeme-hakki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/lekelenmeme-hakki\/","title":{"rendered":"LEKELENMEME HAKKI"},"content":{"rendered":"

\u201cLEKELENMEME HAKKI – MAKALE\u00a0<\/strong><\/p>\n

Hukukun temel ilkelerine g\u00f6re, su\u00e7 \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olmayan ki\u015filerle ilgili olarak soru\u015fturma ve yarg\u0131lama yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Lekelenmeme hakk\u0131 masumiyet karinesinin alt ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan birisi olup devletin yarg\u0131 eliyle bireylerin ki\u015fisel ve toplumsal anlamda telafisi imk\u00e2ns\u0131z zararlara u\u011framas\u0131n\u0131 engelleyen bir ilkedir. Su\u00e7 i\u015flememi\u015f insanlar\u0131 soru\u015fturma veya kovu\u015fturman\u0131n bir s\u00fcjesi haline getirmek lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n ihlali olup g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Lekelenmeme hakk\u0131n\u0131, su\u00e7 \u015f\u00fcphesi nedeniyle hakk\u0131nda soru\u015fturma veya kovu\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen ki\u015finin bu i\u015flemlerden dolay\u0131 onur, \u015feref ve haysiyetinin zarar g\u00f6rmemesi, toplum i\u00e7indeki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zedelenmemesi, hakk\u0131nda hen\u00fcz kesin h\u00fck\u00fcm verilmemi\u015f ki\u015finin masumiyetine zarar verecek, ki\u015fiyi toplum nezdinde mahk\u00fbm edecek her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6z, yay\u0131n, haber gibi davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nma olarak tan\u0131mlayabiliriz. Ki\u015fi hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma ya da kovu\u015fturman\u0131n, lekelenmeme hakk\u0131n\u0131 ihlal etmemesi i\u00e7in adli makamlara \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc gibi idari makamlar ve bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131na da \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir. Gerek kamu g\u00f6revlilerinin gerekse bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n toplumun bilgilendirilmesi ile ki\u015filerin lekelenmeme hakk\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7izgiye dikkat etmesi gerekmektedir. Zira g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ki\u015filer hakk\u0131nda olur olmaz yap\u0131lan haberler veya sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ortaya at\u0131lan as\u0131ls\u0131z iddialar neticesinde ki\u015filerin onurlar\u0131 zedelenmekte ve hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sonradan ortaya \u00e7\u0131ksa dahi zan alt\u0131nda kalmaktad\u0131r. T\u00fcm bunlar lekelenmeme hakk\u0131n\u0131 ihlal etmektedir.<\/p>\n

Hukukumuzda lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmemesi i\u00e7in getirilen d\u00fczenlemelerden birisi ise, soru\u015fturman\u0131n gizli y\u00fcr\u00fct\u00fclmesidir. Soru\u015fturman\u0131n gizli y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi kapsam\u0131nda; soru\u015fturma evresinde al\u0131nan ifadeler, telefon dinleme tutanaklar\u0131 ve di\u011fer deliller bas\u0131n ve yay\u0131n organlar\u0131 ile payla\u015f\u0131lamaz. \u0130ster adliye binas\u0131 i\u00e7inde ister d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131ls\u0131n adli i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda foto\u011fraf ve film \u00e7ekilmesinin yasak olmas\u0131 da ki\u015filerin lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131yla kabul edilmi\u015ftir. \u0130ddianamede hangi hususlar\u0131n yaz\u0131laca\u011f\u0131 kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmi\u015f olup Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, dava a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fileri su\u00e7lu gibi g\u00f6steren, itibarlar\u0131n\u0131 sarsan a\u00e7\u0131klamalarda bulunamaz. Ayn\u0131 \u015fekilde, hakk\u0131nda dava a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerle ilgili, isnat etti\u011fi su\u00e7 fiilinin d\u0131\u015f\u0131nda, onlar\u0131 toplum \u00f6n\u00fcnde k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrecek anlat\u0131mlara yer veremez. Su\u00e7suzluk karinesi, yaln\u0131zca polis, jandarma, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve mahkemeyi de\u011fil, b\u00fct\u00fcn kamu g\u00f6revlilerini ve devlet kurumlar\u0131n\u0131 ba\u011flar. Bu itibarla, hangi g\u00f6revde ve makamda bulunursa bulunsun hi\u00e7bir kamu g\u00f6revlisi, su\u00e7u kesin h\u00fck\u00fcmle sabit olmayan bir ki\u015fiyi su\u00e7lu olarak ilan edemez. Ayr\u0131ca Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 170\/4. maddesine g\u00f6re,\u00a0 iddianamede, y\u00fcklenen su\u00e7u olu\u015fturan olaylar, mevcut delillerle ili\u015fkilendirilerek a\u00e7\u0131klan\u0131r; y\u00fcklenen su\u00e7u olu\u015fturan olaylar ve su\u00e7un delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmez. Di\u011fer bir ifadeyle, lekelenmeme hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde san\u0131kla ilgili sadece hakk\u0131ndaki su\u00e7lamaya ili\u015fkin deliller ve fiiller iddianamede belirtilecek olup soru\u015fturma konusu olmayan \u00f6zel hayata ili\u015fkin bilgiler ve olgular iddianame de belirtilmeyecektir.<\/p>\n

Masumiyet karinesinde, su\u00e7 \u015f\u00fcphesi alt\u0131ndaki ki\u015finin su\u00e7lu say\u0131lamayaca\u011f\u0131ndan hareket edilir ve su\u00e7lu gibi muameleye tabi tutulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Lekelenmeme hakk\u0131 ise, bundan daha \u00f6te, ki\u015finin toplumsal sayg\u0131nl\u0131k, onur ve \u015ferefinin korunmas\u0131n\u0131 hedefler. Ancak, masumiyet karinesi ile lekelenmeme hakk\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ba\u011flant\u0131 bulunmaktad\u0131r. Lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n masumiyet karinesinden kaynaklan\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n, masumiyet karinesinin \u00f6zel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ya da unsuru oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n masumiyet karinesi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 ancak, ayr\u0131 ve \u00f6zel bir hak oldu\u011funu kabul etmek gerekir.<\/p>\n

Hukukumuzda lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ncelikle Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan olaya ili\u015fkin t\u00fcm delillerin toplanmas\u0131, m\u00fcstakil ve etkin adli kolluk mekanizmas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131n\u0131n performanslar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde soru\u015fturma dosyalar\u0131n\u0131n say\u0131sal niceli\u011finden \u00e7ok niteliklerinin esas al\u0131nmas\u0131, yeterli \u015f\u00fcphe kavram\u0131n\u0131n somut olgulara dayand\u0131r\u0131l\u0131p tespit edilmesi, delillere ili\u015fkin kriminal incelemelerin h\u0131zla sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131, beraatla sonu\u00e7lanacak olaylar\u0131n mahkeme \u00f6n\u00fcne getirilmemesi, ki\u015filerin lekelenmemelerini ve ger\u00e7ekten yarg\u0131lamaya muhta\u00e7 olaylar\u0131n mahkemelerin \u00f6n\u00fcne gitmesini sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

Masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakk\u0131 adil yarg\u0131lama hakk\u0131 kapsam\u0131nda kesinle\u015fmi\u015f bir yarg\u0131 karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ki\u015filerin su\u00e7suz say\u0131lmas\u0131, soru\u015fturma ve yarg\u0131lama a\u015famalar\u0131nda mahk\u00fbm edici boyutlarda pe\u015fin \u00f6n yarg\u0131larla kamuoyundaki sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 ki\u015fileri korumay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rma, soru\u015fturma ve yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n i\u015flemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin birer g\u00fcvenceleri olarak kabul edilmi\u015f olan ceza muhakemesi hukukunun temel kavramlar\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle geleneksel medya ve yeni nesil medya olan sosyal a\u011flar \u00fczerinden lekelenmeme ve su\u00e7suz say\u0131lma haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durum toplumsal bar\u0131\u015f ve hukuk g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck tehlikeler i\u00e7ermektedir. Herkesin kendisini h\u00e2kim ilan etmesi, hukuk e\u011fitimi almadan, dosyay\u0131 okumadan, dosyadaki delilleri bilmeden, hen\u00fcz delillerin tamam\u0131 toplanmadan, \u00f6n yarg\u0131lar \u00fczerinden haber konusu olan her olayda kendi de\u011ferleri \u00fczerinden birilerini su\u00e7lu ilan etmesi adalet a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir bask\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Ki\u015filerin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 zedelenmektedir.<\/p>\n

\u201cOrtada bir su\u00e7 veya eylem varsa yakalanan ya da su\u00e7lanan ki\u015fi su\u00e7ludur\u201d \u015feklindeki alg\u0131n\u0131n ceza hukukunda yeri yoktur. Zira ki\u015filerin su\u00e7lu olduklar\u0131 t\u00fcm delillerle ortaya konulup nihayetinde hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verilinceye kadar masum olduklar\u0131 kabul edilmelidir. Masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakk\u0131 bunu gerektirir. Su\u00e7lanan ki\u015finin pe\u015finen su\u00e7lu kabul edilmesi ve kamu vicdan\u0131nda mahk\u00fbm edilmesi su\u00e7lanan ki\u015fi, ailesi ve aidiyetlerini temsil eden ki\u015filere y\u00f6nelik kin, nefret ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k i\u00e7eren sald\u0131r\u0131lara davetiye \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Adaleti ben sa\u011flar\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131, devlete kar\u015f\u0131 bir sald\u0131r\u0131 olu\u015fturmakta olup toplumsal bar\u0131\u015fa b\u00fcy\u00fck zararlar vermektedir. Yasalar kamu d\u00fczenini, kamu g\u00fcvenli\u011fini ve adaleti sa\u011flamaya y\u00f6nelik olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler alan\u0131n\u0131 korumay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Hukuk devleti bir milletin namusu olup yasalar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak devletin en temel g\u00f6revidir. Lekelenmeme ve masum say\u0131lma haklar\u0131 konusunda toplumun, bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n ve kamu g\u00f6revlilerinin bilgilendirilmesi yarg\u0131n\u0131n etkin, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde, hukuka uygun deliller \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda soru\u015fturma ve yarg\u0131lamalar\u0131n adil bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zellikle kamu g\u00f6revlilerinin masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n ihlalini olu\u015fturacak eylem ve s\u00f6ylemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Zira \u00fcst d\u00fczey kamu g\u00f6revlileri topluma mal olan kimselerdir. Toplumun bir\u00e7ok kesimi kendisine yak\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sanat\u00e7\u0131y\u0131, gazeteciyi ve sair kimseleri kendisine \u00f6rnek ald\u0131\u011f\u0131 ve s\u00f6zlerinin arkas\u0131ndan gitti\u011fi gibi \u00fcst d\u00fczey kamu g\u00f6revlileri de topluma mal olmu\u015f kimseler olarak de\u011ferlendirilebilir. Bu nedenle, masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmemesi i\u00e7in \u00f6zenle hareket etmeleri gerekmektedir. Aksi halde telafisi g\u00fc\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r.<\/p>\n

SONU\u00c7<\/strong><\/p>\n

A\u0130HS 6. maddesinde d\u00fczenlenen adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131nda mahkemeye ili\u015fkin \u015fartlar, masumiyet karinesi ve savunma haklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n korunabilmesi i\u00e7in masumiyet karinesine ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki di\u011fer ilkelere dikkat edilerek hareket edilmesi gerekmektedir. Su\u00e7lamaya ili\u015fkin olarak h\u00fck\u00fcm olmadan ki\u015finin masum say\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin olan masumiyet karinesi ve masumiyet karinesiyle s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki i\u00e7erisinde olan lekelenmeme hakk\u0131 anayasa ve uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f bir hakt\u0131r. Aklanmak noktas\u0131nda sorunlar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, lekelendi\u011fi zaman telafisi g\u00fc\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 olaylar sonucunda ki\u015filerin zarar g\u00f6rmesini engellemek amac\u0131yla kullan\u0131lan m\u00fcesseselerden olan lekelenmeme hakk\u0131, di\u011fer haklarla da ili\u015fki i\u00e7erisinde olan ve \u00e7e\u015fitli m\u00fcesseseler ile korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir hakt\u0131r.<\/p>\n

Ki\u015fi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan soru\u015fturmaya dair evrenin gizli olmas\u0131yla hen\u00fcz delillerin topland\u0131\u011f\u0131, yeterli \u015f\u00fcphe noktas\u0131nda netli\u011fin bulunmad\u0131\u011f\u0131 bu evrede lekelenmeme hakk\u0131na dair g\u00fcvence sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Soru\u015fturma evresinin aleni olmas\u0131 durumunda hen\u00fcz itham alt\u0131nda bulunan ki\u015fi hakk\u0131nda su\u00e7lay\u0131c\u0131 ifadeler toplum nezdinde farkl\u0131 alg\u0131lanmaya m\u00fcsait ifadeler halini alabilir. Bu durumda da hen\u00fcz soru\u015fturma evresinde iken ki\u015finin lekelenmesi durumu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bununla beraber soru\u015fturmaya dahi ba\u015flanmadan yani ki\u015fi \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131n\u0131 dahi almadan SYOK karar\u0131 verilmesi de ayn\u0131 amaca d\u00f6n\u00fck yap\u0131lan d\u00fczenlemelerdendir.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n insan oldu\u011fu i\u00e7in sahip oldu\u011fu, \u0131rk, dil, din, cinsiyet ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetilmeksizin herkesin sahip oldu\u011fu insan onuru ve toplum nezdindeki de\u011ferleri bak\u0131m\u0131ndan sahip oldu\u011fu \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131k ki\u015fi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez niteliktedir. Teknolojik geli\u015fmeler, adli olaylar\u0131n toplum nezdinde olu\u015fturdu\u011fu g\u00fcvensizlik gibi durumlar\u0131n sonucunda telafisi g\u00fc\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131n olu\u015fmamas\u0131 i\u00e7in, vazge\u00e7ilmez hak niteli\u011finde olan lekelenmeme hakk\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilerek hareket edilmeli, devlet ki\u015filerin lekelenmeme hakk\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cLEKELENMEME HAKKI – MAKALE\u00a0 Hukukun temel ilkelerine g\u00f6re, su\u00e7 \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olmayan ki\u015filerle ilgili olarak soru\u015fturma ve yarg\u0131lama yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Lekelenmeme hakk\u0131 masumiyet karinesinin alt ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan birisi olup devletin yarg\u0131 eliyle bireylerin ki\u015fisel ve toplumsal anlamda telafisi imk\u00e2ns\u0131z zararlara u\u011framas\u0131n\u0131 engelleyen …<\/p>\n

LEKELENMEME HAKKI<\/span> Devam\u0131n\u0131 Oku »<\/a><\/p>\nRead More<\/i><\/a>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-126","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makaleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126\/revisions\/127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kriminalofis.com\/hubider\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}